Autyzm (ADS – autism spectrum disorder) to zaburzenie neurorozwojowe – związane z rozwojem układu nerwowego. Może ono istotnie wpływać na różne aspekty życia jednostki. Bywa zdiagnozowany już w dzieciństwie, jednak ze względu na niewystarczającą wiedzę pedagogów i opiekunów czy mniej rzucające się w oczy objawy dużo obecnie dorosłych nie zostało skierowane na diagnozę. Przy obecnie większej świadomości istnienia neuroróżnorodności liczne osoby dorosłe zastanawiają się, czy ich trudności na przestrzeni życia nie wynikają przypadkiem ze spektrum autyzmu. W tym artykule przyjrzymy się tematowi znacznego opóźnienia diagnozy i konsekwencji tego stanu rzeczy.
Dlaczego autyzm bywa rozpoznawany dopiero w dorosłości?
Istnieją powody ze względu na które autyzm został zdiagnozowany dopiero w dorosłym życiu osoby nim dotkniętej. Jednym z nich jest niewystarczający świadomość na temat spektrum autyzmu w przeszłości. Wiele obecnie dorosłych osób dorastało w czasach gdy obieg informacji był ograniczony, diagnozowane były przede wszystkim osoby z bardzo wyraźnymi, często stereotypowymi objawami. Warto tu też zwrócić uwagę na fakt, że niektóre osoby mogą przez lata funkcjonować w społeczeństwie nie zdając sobie sprawy z tego, że ich trudności wynikają z autyzmu. Zmagają się wprawdzie ze swoimi trudnościami, ale ich dyskomfort, cierpienie były nierzucające się w oczy czy bagatelizowane. Część rodziców też nie drążyła tematu problemów dziecka, nie skorzystała z pomocy bądź nie umożliwiła ukończenia procesu diagnozy i pomocy ze względu na ich trudności z przyjęciem ewentualnej diagnozy jednostki której nie da się wyleczyć. Większa świadomość społeczna w ostatnich latach przyczyniła się do częstszych diagnoz w społeczeństwie. Czasem właśnie nowe wyzwania okresu dorosłości takie jak praca czy związki przyczyniają się do tego, że osoby potencjalnie dotknięte ASD zaczynają szukać odpowiedzi na to, gdzie leży ich problem. Zdiagnozowanie autyzmu może to przynieść pewne poczucie ulgi i większe zrozumienie samego siebie.
Objawy autyzmu u dorosłych
Objawy autyzmu mogą się różnić w zależności od dotkniętej osoby, przeglądając różnorakie informacje na ten temat można wręcz pomyśleć, że jest ich cała długa lista i co niektóre wydają się wręcz sprzeczne ze sobą. Istnieją jednak pewne wspólne cechy które szczególnie mogą wskazywać na obecność tej jednostki diagnostycznej. Oto kilka z nich:
- Trudności w nawiązywaniu i utrzymywaniu relacji społecznych.
- Problemy z komunikacją werbalną i niewerbalną.
- Silne przywiązanie do rutyn, silny dyskomfort w przypadku konieczności adaptacji do zmian
- Intensywne, pochłaniające, często dość niekonwencjonalne zainteresowania / hobby.
- Nadmierna wrażliwość na pewne bodźce sensoryczne lub wręcz przeciwnie – niedostateczne ich odczuwanie
Jak przebiega diagnoza autyzmu u dorosłych?
Diagnoza autyzmu u dorosłych jest procesem który wymagającym współpracy z kompetentnym w tym zakresie specjalistą. Obejmuje ona analizę życia pacjenta na przestrzeni całego życia, identyfikację występujących obecnie objawów / zachowań oraz przeprowadzenie specjalistycznych testów. Może obejmować dodatkowe elementy jak chociażby testy przesiewowe gdy osoba przeprowadzająca diagnozę dostrzega możliwość występowania innych jednostek co nie rzadko zdarza się u osób lata zmagających się z niezrozumiałymi dotychczas objawami ASD.
Korzyści z późnej diagnozy autyzmu
Gdy podejrzenie autyzmu zostaje potwierdzone, klient może zwłaszcza na początek odczuwać przykre emocje. Jasność co do swojej sytuacji niesie ze sobą jednak wiele korzyści. Przede wszystkim pozwala na lepsze zrozumienie siebie i własnych trudności. Diagnoza otwiera drzwi do wszelkich form pomocy psychologicznej i społecznego co bardzo często prowadzi do istotnej poprawy jakości życia.
Świadomość i akceptacja
Zdiagnozowanie autyzmu u osoby dorosłej może być początkiem nowego etapu w jej życiu – świadomości własnych trudności ale też mocnych stron, zrozumienie siebie i otaczającego świata. Zgodnie ze stanem współczesnej wiedzy człowiek rodzi się z ASD i nie jest w stanie go zupełnie wyleczyć, może natomiast podjąć działania aby zminimalizować wpływ wynikających z tej jednostki problemów, posiąść odpowiednią wiedzę i korzystać z stosownej do jego sytuacji formy pomocy i wsparcia aby życie przynosiło mu możliwie najwięcej zadowolenia i satysfakcji.
Polish